Lata przed i po I Wojnie Światowej

Opublikowano dnia: 29 listopada 2012 | Komentarze: 0

W latach tych futbol rozwijał się coraz szybciej. Zmieniała się taktyka, systemy gry. Nowi zawodnicy zasilali futbolową brać, powstawały nowe drużyny. Trenerzy wymyślali nowe rozwiązania taktyczne. Jednym z nich był Percy Duncan Haughton pierwszy zawodowy trener Hardvard'u (zaczął pracę z tą drużyną w 1908 roku). Był pierwszym trenerem, który wykorzystywał szeroki skład (ilość zawodników), miał w swojej drużynie do dyspozycji trzy pełne jedenastki. Dysponował ponad to doskonałymi zawodnikami takimi jak: Eddie Mahan, Charlie Brickley i Hunington (Tack) Hardwick, który był wszechstronnym atletą, liderem, kapitanem drużyny Hardvard'u w 1915 roku. W football'u uważany był za zawodnika doskonałego. „Był najbardziej wartościowym zawodnikiem w historii Harvard'u” - tak mówił o nim trener Haughton, a Walter Camp dodawał, że mógł zostać gwiazdą (football'u) na każdej pozycji.

Pisząc o okresie początków i końca I wojny światowej, należy także wspomnieć o The Industrial School for Indians, at Carlisle, Pennsylvania – nie był to college, tylko jakby wakacyjna szkoła dla dzieci i młodzieży indiańskiej obojga płci. Szkoła liczyła ok. tysiąca uczniów, którzy uczyli się handlu, krawiectwa, stolarki itp. Ta uczelnia mogła się pochwalić na przestrzeni lat kilkoma wspaniałymi drużynami, które pokonywały wówczas takie potęgi jak: Penn State, Army, Navy, Ohio State, Chicago, Cornell, Minnesota itd. Głównym sprawcą tego był trener Glenn Scobey „Pop” Warner (prowadzący Carlisle od 1903 r.)

Jego kreatywność pozwoliła na rozwój nowych formacji, jak i sprytnych i inteligentnych zagrywek. Znakomicie potrafił wykorzystywać szybkość, zręczność i serce do walki tych indiańskich chłopców. Co do kwestii sprytnych zagrywek, trenera tego można było uznać za mistrza.

Jedną z nich była ta, w której piłkę, po wznowieniu, łapał rozgrywający, drużyna go otaczała, po czym chował on piłkę pod koszulkę (na plecach) jednego ze swoich kolegów. Później następowało rozproszenie zawodników, którzy biegli w kierunku linii punktowej przeciwnika z rękami rozłożonymi i mówiącymi „żaden z nas nie ma piłki”. Zawodnicy drużyny przeciwnej byli zdezorientowani na tyle, że zawodnik z piłką schowaną pod koszulką mógł spokojnie przekroczyć linię punktową, po czym wyjąć piłkę zza koszulki i zdobyć przyłożenie. Publiczność uwielbiała takie zagrywki i śmiała się do rozpuku. Później, w ramach sportowej rywalizacji, zagranie takie zostało zabronione. W roku 1915 trener ten przeniósł się do Pittsburga, gdzie w latach 1915-1917 i 1918 (skrócony sezon ze względu na wojnę) odnosił znaczne sukcesy.

The Carlisle Indian School została zamknięta w 1918 roku, teraz mieści się tam Army War College.

 

Kariea Jim'a Thorpe'a

Jim Thorpe, (Jacobus Francisus Thorpe) Wa To Huk, Indianin, urodzony 28 maja 1887 lub 1888 roku (źródła różnią się o rok) był jednym z zawodników Carlisle, prawdopodobnie najlepszy zawodnik w historii futbolu. Wybrany w roku 1950 przez dziennikarzy sportowych na najlepszego zawodnika futbolu amerykańskiego pierwszej połowy XX wieku, a także wybrany na najlepszego sportowca USA.

Na Olimpiadzie w Sztokholmie w roku 1912 wygrał pięciobój i dziesięciobój, stając się jedynym, który wygrał obydwie te konkurencje. Dwukrotnie nagrodzony specjalną nagrodą Króla Szwecji. Był także graczem w baseball, uprawiał go przez osiem lat a jego ostatni sezon przypada na rok 1919. Skupiając się tylko na futbolu mógł stać się nieśmiertelnym pomnikiem tej gry, ponieważ nie było na boisku rzeczy, której nie potrafił zrobić. Był szybki, silny i zdeterminowany, grał w większości meczów od początku do końca 60 minutowego spotkania zarówno w obronie jak i w ataku.

Znakomity obrońca i blokujący, a także zawodnik rzucający niewiarygodnie dokładne podania i potrafiący złapać piłkę zagraną do niego w najtrudniejszych sytuacjach. O jego duchu walki może świadczyć to, że w 1911 r., w meczu przeciwko drużynie z Harvardu, z ciężko opuchniętymi i zabandażowanymi kostkami niemal w pojedynkę doprowadził do zwycięstwa drużynę z Carlisle.

Polityka szkoły pozwalała studentom na przerywanie nauki i wracanie do niej, kiedy tylko chcieli (niektórzy zostawali w niej przez kilka lat). Tak też uczynił Jim, kiedy przerwał naukę na dwa lata. Grał wtedy w Północnej Karolinie w baseball w pół amatorskiej / pół profesjonalnej drużynie. Dzięki namowom trenera (przekonał go, że może się dostać do reprezentacji olimpijskiej) Thorpe wrócił do szkoły jesienią 1911 roku. Walter Camp wybrał go do drużyny All-America w 1911 i 1912 roku.

Krótko po zakończeniu sezonu 1912 r. bostońska gazeta donosiła w 1913 roku, że przyjął on pieniądze za granie w baseball na kilka lat wcześniej, nim opuścił szkołę w Carlisle. Udowodniono mu czerpanie korzyści pieniężnych w latach 1909 i 19110 za grę w półprofesjonalnej drużynie Rocky Moint w Karolinie Północnej. Jim przyznał się do zarzutów, ale twierdził, że nie był świadomym tego, iż robi coś złego. Opinia publiczna nie przejęła się tymi zarzutami, ale został on zmuszony do oddania medali przez to, że Amatorski Związek Lekkoatletyczny potraktował sprawę bardzo poważnie, odbierając mu wstecznie status amatora i występując o to samo do MKOl. Powyższe wyjaśnienia nie przyniosły rezultatów i w tym samym roku pozbawiono go medali i nagród oraz statusu amatora i olimpijczyka.

Odbierając mu tytuły w 1913 roku, Międzynarodowy Komitet Olimpijski złamał ówczesny regulamin mówiący o tym, iż wszystkie ewentualne protesty rozpatruje się w ciągu 30 dni od zakończenia olimpiady. Są także podejrzenia/domysły, że amerykańska federacja lekkoatletyczna wiedziała o całej sprawie już przed olimpiadą, ale zignorowała te wiadomości, licząc na sukces.

Zabranie mu statusu amatora sprawiło ogromne zainteresowanie drużyn zawodowych. Przez kilka sezonów występował w baseballowej drużynie New York Gigants. Od 1915 grał też w futbol, otrzymując ogromne jak na tamte czasy honorarium 250 $ za mecz w drużynie Canton, z którą zdobył mistrzostwo w sezonach 1916, 1917, 1919. Drużyna ta była także jedną z czterech, które w roku 1920 utworzyły American Professional Football Association poprzednika powstałej później National Football League (NFL). Thorpe został pierwszym prezesem APFA.

Z występów zawodowych zrezygnował w wieku 41 lat, mając na koncie pięćdziesiąt jeden występów w NFL. Pozostał jeszcze przez jakiś czas aktywnym sportowcem, uprawiając kolejną dyscyplinę – koszykówkę w stanach New York, Pennsylvania i Ohio (o tym epizodzie z jego życia wiadomo niewiele).

Zmarł w skutek trzeciego zawału, jako ubogi i pozbawiony stałego dochodu człowiek, 28 marca 1953 roku w swoim domu w Lomita w Kalifornii.

W 1963 roku NFL umieściło jego nazwisko i pomnik w Panteonie Sław Zawodowych Graczy w Football, a w 1986 roku ustanowiono Nagrodę im. Jim'a Thorpe'a (Jim Thorpe Award) dla najlepszych obrońców w akademickiej lidze futbolowej.

W miarę zmiany podejścia do kwestii zawodowstwa, jego dzieci zabiegały o rehabilitację i zwrócenie mu olimpijskich honorów. W 1982 roku z poparciem kongresu USA utworzyły one Fundację Jima Thorp’a, która zwróciła uwagę, że MKOl, odbierając mu medale, naruszył własne przepisy.

W październiku 1982 roku Komitet Wykonawczy MKOl podjął decyzję o rehabilitacji Thorp'a i 18 stycznia 1983 zwrócił dzieciom kopie jego medali (oryginały zaginęły).

Część 1.: początki "starożytnego" futbolu
Część 2.: Football - piłka kopana - dociera do USA
Część 3.: Pierwsze zasady. Koniec dominacji nożnej
Część 4.: Innowacje i rewolucje Waltera Campa
Część 5.: Popularyzacja gry i jej pierwsze gwiazdy
Część 6.: Pierwsza krytyka i pierwsi krytycy
Część 7.: Futbolowe reformy w czasach kryzysu
Część 8.: Historia podania do przodu